
MetroFM; Konsellu Ministru (KM) hala’o sorumutu iha Palásiu Governu, Díli, tersa feira (27/01/2026) ne’e, aprova mós Proposta Lei rua, ne’ebé aprezenta husi Ministra Finansa, Santina José Rodrigues F. Viegas Cardoso, ho objetivu atu halo alterasaun dahuluk ba Lei n. 13/2011, loron 28 fulan-setembru, ne’ebé estabelese Rejime Dívida Públika no atu kria Rejime Jerál ba Taxa Administrativa.
Relasiona ho Proposta Lei ne’ebé halo alterasaun dahuluk ba Lei n. 13/2011, loron 28 fulan-setembru, Rejime Dívida Públika, diploma ne’e ho objetivu atu adapta enkuadramentu legal dívida públika nian ba nesesidade atu diversifika fontes finansiamentu ba Orsamentu Jerál Estadu nian, hodi hamenus dependénsia maka’as ba Fundu Petrolíferu.
Proposta ne’e permite atu habelar ámbitu hosi emisaun dívida públika, hodi la limita de’it ba finansiamentu infraestrutura estratéjika sira, atu nune’e bele permite utilizasaun instrumentu sira hanesan títulus Tezouru hodi finansia despeza jerál Estadu nian. Alterasaun ida-ne’e ho objetivu atu aliña rejime nasionál ba dívida públika ho prátika sira ne’ebé país maioria utiliza no kria kondisaun ba jestaun ida ne’ebé sustentavel liu ba finansa públika sira iha tempu médiu no tempu naruk.
Ho inisiativa ida-ne’e, Governu iha intensaun atu hametin sustentabilidade orsamentál, prepara país ba diminuisaun progresiva reseita sira husi Fundu Petrolíferu no asegura estabilidade ne’ebé boot liu iha finansiamentu polítika públika sira ne’ebé esensiál.
Kona-ba Proposta Lei ne’ebé ho objetivu atu estabelese Rejime Jerál ba Taxa Administrativa, diploma ne’e ninia objetivu mak atu define kuadru legál ida-ne’ebé uniforme ba kriasaun, insidénsia, likidasaun, kobransa no atualizasaun ba taxas ne’ebé Administrasaun Públika kobra, hodi asegura transparénsia, previzibilidade no rigor ne’ebé boot liu iha ninia aplikasaun. Inisiativa ne’e mós ho objetivu atu hametin prinsípiu legalidade, hodi garante katak taxas ne’e korresponde ho efetivu ba kustu hosi servisu sira ne’ebé presta ona ka benefísiu sira ne’ebé hetan hosi indivídu sira.
Proposta ne’e klarifika prinsípiu sira ne’ebé aplikavel ba kriasaun taxa, hodi determina katak taxa ne’e tenke estabelese hosi Dekretu-Lei, bazeia-ba estudu ekonómiku no finanseiru sira ne’ebé loloos, no respeita ba kritériu sira proporsionalidade no ekivalénsia ekonómika.
Diploma-ne’e regula mós insidénsia objetiva no subjetiva hosi taxa sira, faktu ne’ebé hamosu obrigasaun pagamentu, nune’e mós rejime ba redusaun sira no izensaun sira, liuliu iha situasaun sira insufisiénsia ekonómika ne’ebé komprovadu ka tanba razaun interese públiku nian.
Fontes ba informasaun ne’e husi : Portal Governu Timor Leste




